Krzywcza.eu - Dla wszystkich, którzy dobrze wspominają lata spędzone w Krzywczy.

Kilka dni temu otrzymałem ciekawą informację od p. Augustyna Czubochy o rycerzu Jakubie z Krzywczy, który kupił, a następnie podarował parafii jarosławskiej [Kolegiacie] wieś Szczyta dziś w gminie Pawłosiów. Oto treść tej notki.

„Probostwo jarosławskie miało uposażenie w dziesięcinach, własne grunta, otrzymane od dziedziców, oraz dochody z kościołów i kaplic w parafii. W r. 1508 przybyło nowe uposażenie. Mianowicie pobożny rycerz Jakub z Krzywczy kupił od Ścibora Korytki i żony jego Anny za 300 grzywien wieś ich dziedziczną Szczytna, leżącą w obrębie parafii jarosławskiej. Wieś tę w obecności Spytka zapisał kościołowi parafialnemu jarosławskiemu. Donację tę zatwierdził król Zygmunt w Sandomierzu dn. 7 maja 1508 r. i zwolnił ją od wszelkich ciężarów i danin. We wtorek przed uroczystością św. Tomasza Ap. sędzia Maciej z Bóbrki i podsędek Dersław z Krzywczy darowiznę tę ogłosili w Przeworsku, jako prawnie dokonaną, 1508 r. Maciej Drzewicki, biskup przemyski, donację tę zatwierdził i wieś Szczytną do kościoła parafialnego w Jarosławiu inkorporował w Radymnie w poniedziałek dn. 14 sierpnia 1508 r. Biskup zobowiązał ówczesnego proboszcza ks. Jakuba z Kościany (de Kosten ) i jego następców do odprawiania w tygodniu jednej Mszy św. z racji otrzymanej donacji. Akt donacyjny wsi Szczytna przesłano 19 lutego 1848 r. do Konsystorza przemyskiego. "

Odpis za: Ks. Jakub Makara "Dzieje Parafii Jarosławskiej ". Jarosław, 1936.

Informacja ta zainspirował mnie do poszukiwań na temat Jakuba z Krzywczy, o którym już wcześniej miałem informację, ale za bardzo nie dociekałem jego pochodzenia. Jak na razie jest to postać, która ma same znaki zapytania. Z genealogii roku Krzywieckich nie wynika bezpośrednio, że był rodzinnie związany z tym rodem, ale powyższy dokument daje jasne przesłanki, że z Krzywczą musiał być związany. Samo nazwisko to potwierdza, że był z Krzywczy, ale czyim synem? W roku 1437 odnotowano w źródłach śmierć Dzirsława, po którym pozostała wdowa z licznym potomstwem: Janem zwanym Lakwą (Laqua), Rafałem, Mikołajem Chabrym, Zebrydem zwanym Klawko oraz trzy córki: Katarzyna, Jadwiga i Beata. Krzywczę po śmierci Jana Lakwy odziedziczył Rafał, ale wśród jego dzieci nie występuje Jakub. Natomiast występuje Anna, która wyszła za mąż za Bronisza z Kociny i Korytnik. Jak informuje powyższy dokument Jakub kupił Szczytną od Ścibora Korytki i jego żony Anny. Być może Ścibor był drugim mężem Anny, a Szczytna była jego wsią. Wskazuje na to informacja, że wieś była dziedziczna, ale Krzywieccy nigdy jej nie posiadali. Można z tego wysnuć hipotezę, że Jakub mógł być synem Anny Krzywieckiej. Niestety żadne źródła tego nie potwierdzają. Druga możliwość, że był synem Mikołaja Chabrego, o którym mamy bardzo skąpe informacje. Trzecia, że był potomkiem tajemniczego podsędka Dziersława. Żadnej z tych hipotez nie potwiedzają źródła.

W powyższym dokumencie mamy również inną ciekawą informację, że dotację tę zatwierdził podsędek Dziersław z Krzywczy. I tu też wielki znak zapytania, gdyż w tym okresie Krzywczę posiadał Rafał, ale zmarł w roku 1502. We wszystkich dokumentach podpisywał się, jako Rafał z Krzywczy również inni bracia nie używali w tym czasie rodowego nazwiska Dziersław. Jak wynika ze źródeł Rafał i jego bracia nie pozostawili, jak twierdzą źródła, potomka męskiego i Krzywcza przeszła w ręce Orzechowskich. Być może Jakub zginął w jakimś boju lub nie miał prawa do dziedziczenia, ale dlaczego? Tak więc przy obecny stan wiedzy bardzo trudno stwierdzić kim był Jakub z Krzywczy, jeszcze bardziej inspiruje do poszukiwań osoba podsędka Dziersława, który, jak by nie patrzeć był potomkiem męskim rodu.

W tym gąszczu znaków zapytania ważna jest inspiracja do dalszych poszukiwań, by rozwikłać zagadkę „pobożnego rycerza Jakuba z Krzywczy”. Za tę inspirację dziękuję p. Augustynowi.

Piotr Haszczyn [czerwiec 2016]