Ród Pinińskich swoje nazwisko wziął od miejscowości Pinino Dolne w ziemi dobrzyńskiej, które za 100 grzywien kupił Andrzej „Słup” Dołęga z Wierzbicka od szlachetnej Magdaleny dnia 26.11.1379 r. syn Myślibora Dołęgi, marszałka łęczyckiego w 1335 roku, sędziego dobrzyńskiego w 1345 roku. Więc Myślibora należy uważać za protoplastę rodu Pinińskich herbu Jastrzębiec [Obok zdjęcie herb rodziny]. Zajmował on zaszczytne urzędy starosty łęczyckiego (1392) i sędziego dobrzyńskiego (1364 – 1413). Pinino przechodziło drogą spadkową przez wiele pokoleń. W XVII w. cześć Pinina należało do Stanisława, który za zasługi dla ojczyzny, został obdarowany przez króla innymi licznymi nadaniami ziemi. Z II małżeństwa z Anną Jasińską Stanisław Piniński miał dwóch synów Pawła i Józefa.
Józef Piniński w 1716 roku wydzierżawił dobra Malawa z Malawką i Wilkowyją od Jerzego ks. Lubomirskiego oraz Pawłokomę od Wapowskich. To zapewne zdecydowało, że przeniósł się na dzisiejsze Podkarpacie. Tu też w Husowie k. Łańcuta, po śmierci swoich dwóch poprzednich małżonek, ożenił się w 1723 z Zofią z Uleńca Uleniecką herbu Przerowa, która w wianie wniosła mężowi Cieszacinek, Kisielów, Ożańsk, Babicę k. Rzeszowa z przyległościami oraz Pruchenka. W 1726 r. Józef Piniński ufundował epitafium ku pamięci swoich dwóch poprzednich zmarłych żonach w kościele oo. Pijarów w Rzeszowie. Był również w 1722 r fundatorem kościoła w Malawie. Z małżeństwa z Zofią Uleniecką Józef miał dwóch synów Stanisława Pinińskiego zwanego również ‘de Brzóze’ oraz Jerzego Pinińskiego. 
Jerzy po ojcu odziedziczył dobra Babica k. Rzeszowa w 1744 r. W tym też czasie ożenił się z Teklą Gumowską h. Topór, a po jej śmierci z Katarzyną Woszczycką h. Ślepowron. Odziedziczone dobra z pewnością przynosiły spore dochody skoro w roku 1767 r. kupił Bachów z przyległościami za 245 000 złp. W roku 1785 kupił od Michała Mniszcha klucz krasiczyński (Krasiczyn z zamkiem, Nahurczany, Tarnawce, Komara, Śliwnicę, Kupnę i cześć Chyrzyny) i klucz rokietnicki (Rokietnica Górna i Dolna, Tuligłowy). Od Szembeków i Wapowskich kupił Krasice i Korytniki za 140 000 złp. Rok później w 1786 dokonał zakupu Babic n/Sanem ze Skopowem za 95 000 złp od Antoniego Gorzkowskiego. Należy wspomnieć, że babka Jerzego - Maryanna z Wolskich Uleniecka cześnikowa podolska była żoną Wojciecha Grabińskiego (od którego miejscowość nabył Gorzkowski), więc Babice można powiedzieć wróciły w rodzinne ręce. W przeciągu kilkudziesięciu lat Jerzy Piniński stał się jednym z największych ziemian w Polsce. Z pewnością swoją fortunę zawdzięczał przede wszystkim dobremu gospodarowaniu w swoich posiadłościach. Sam klucz krasiczyński i rokietnicki obejmował areał 9 500 ha i obejmował 2 miasta i 12 wsi, a posiadał jeszcze miasteczko Babice oraz Bachów i Bystrowice. W roku 1778 Jerzy wraz z bratem Stanisławem otrzymali dziedziczny tytuł hrabiowski od cesarzowej Marii Teresy, który został potwierdzony w roku 1780 przez cesarza Józefa II.
Ma Jerzy hrabia Piniński w historii Babic miejsce szczególne ponieważ z roku 1791 pochodzi akt fundacji babickiego kościoła. Grunt pod nową świątynię zakupiła jego żona Katarzyna, a żeby było jeszcze miejsce na cmentarz sąsiadujący grunt ofiarował miejscowy mieszczanin Franciszek Gałgan. Budowę zapewne rozpoczęto zaraz po podpisaniu aktu fundacji, gdyż jak informuje w opisie dóbr parafialnych z roku 1805 ks. Grzegorz Dąbkowski: Kościół pod tytułem ss. Trójcy, całkiem nowy, w roku 1792 wymurowany, pod dachówką wypalaną. Nie wiadomo czy hrabia Jerzy doczekał konsekracji kościoła, gdyż zmarł w 5.12.1793 r. i został pochowany w krypcie pod basztą boską w Krasiczynie. Także na razie nie jest znana data poświęcenia świątyni. Fundacja oprócz budowy obejmowała także wyposażenie wnętrza kościoła, na które złożyły się ołtarz główny, dwa ołtarze boczne z obrazami, ambona w kształcie okrętu oraz pojedyncze obrazy. Dwa z nich są szczególne, gdyż przedstawiają 
podobizny fundatorów budowli: św. Jerzego i św. Katarzyny [Na zdjęciach obok]. Hojność ofiarodawców, za cenę nieśmiertelności. Ich podobizny można w całej pięknej krasie oglądać dziś w XXI w. Przyjemność podwójna, gdyż obrazy zniszczone zębem czasu zostały odnowione z inicjatywy ks. proboszcza Stanisława Siuzdaka przy wydatnym finansowaniu potomków fundatorów pana Stanisława i Piotra Pinińskich. Jeszcze w połowie XIX w. obrazy nie wisiały na ścianie lecz był eksponowane w ołtarzach. Także inne obrazy związane są z rodziną. Obraz św. Tekli poświęcony pierwszej żonie hr. Jerzego. Ołtarz św. Józefa poświęcony ojcu i synowi fundatora świątyni, ołtarz św. Stanisława - bratu, obraz św. Franciszka (portret Franciszka Ksawerego Zachariasza Michała Nepomucena Pinińskiego) i Jana Nepomucena synowi. Św. Eustachy to patron syna Franciszka Pinińskiego. Z dużą pewnością można stwierdzić, że co najmniej trzy z wymienionych obrazów są portretami Pinińskich. Wszystkie wymienione obrazy powstały w latach 1772 – 1780. Niektóre z nich stanowiły wyposażenie starego, drewnianego kościoła. Jest to odkrycie o tyle ważne, że do tej pory sądzono, że wymienione obrazy powstały wraz z powstaniem kościoła. Również obraz św. Floriana, który od wielu już lat nie jest eksponowany w babickiej świątyni, jest również z fundacji Pinińskich i pochodzi z XVIII w. Do tej pory przypuszczano, że jest to malowidło XIX wieczne.
Drugim miejscem, w którym fundatorzy odcisnęli swoją pieczęć jest chrzcielnica. Na niej znajduje się połączony herb kolatorów, h. Jastrzębiec (Jerzego Pinińskiego) na jednej połowie tarczy, na drugiej h. Ślepowron (Katarzyny Woszczyckiej) dół tarczy zdobi order św. Stanisława, którego kawalerem hr. Jerzy Piniński został w roku 1792. Order Świętego Stanisława był polskim orderem rycerskim w latach 1765-1831, ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego jako order jednoklasowy. Następnie był to carski order rosyjski. Order nadawany był corocznie podczas majowych uroczystości ku czci św. Stanisława 8 maja w kościele św. Krzyża w Warszawie. Aby otrzymać order należało m.in. udowodnić szlachectwo przez podanie 4 herbów ze strony ojca (po mieczu) i 4 ze strony matki (po kądzieli). Herb najpewniej został wykonany w roku 1792 lub 1793 jeszcze przed śmiercią hr. Jerzego Pinińskiego.
Na cokole chrzcielnicy widnieje nieco mylący napis Jerzy hrabia y Katarzyna Pinińscy Fundatorzy y Dziedzice Kościoła tego w 1794. Rok wyryty na chrzcielnicy oznajmia, że został on wyżłobiony w tym czasie i nic więcej. Sama chrzcielnica jest o wiele starsza i pochodziła z wyposażenia starego kościoła (być może była to również fundacja Pinińskich. Zdjęcie obok - herb z chrzcielnicy). Rok ten, zapewne wzięty przez ks. Józefa Karpińskiego jako data budowy kościoła, został umieszczony w tekście cegiełka na odbudowę świątyni z roku ok. 1886 i stał się źródłem błędu powtarzanego do dnia dzisiejszego.
Jak już wspomniałem w roku 1793 zmarł Jerzy Piniński i też rozsypała się wielka fortuna podzielona na żonę i potomstwo z dwóch małżeństw. Żona Katarzyna otrzymała Babicę k. Rzeszowa i w niedługim czasie ponownie wyszła za mąż za Jana Grabińskego h. Pomian. Zmarła w Babicy 3 III 1827, a została pochowana w Czudcu. Córka Petronella otrzymała dobra Bystrowice i cześć Dziadoszyc, Anna drugą cześć Dziadoszyc, Michał na krótko był właścicielem Bachowa z przyległościami, gdyż zmarł młodo ok. 1787. Z I małżeństwa Jerzy hr. Piniński miał jeszcze córkę Annę, która wyszła za mąż za Jana Adolfa Drohojowskiego h. Korczak, a po jego śmierci za Józefa z Bełżca Bełżyckiego h. Jastrzębiec.
Z małżeństwa z Katarzyną Woszczycką największą część otrzymał Józef, zamek w Krasiczynie i cały klucz krasiczyński (Nahurczany, Tarnawce, Krasice, Korytniki, Śliwnicę, Kupne i część Chyrzyny), który 5 X 1835 sprzedał Leonowi Sapiesze za cenę 180 000 zł. Po nabyciu Krasiczyna Sapiehowie wyjęli szczątki byłych właścicieli ze swoich pochówków pod Basztą Boską i położyli pod posadzką krypty. To samo kilkadziesiąt lat później uczyli moskale wyrzucając szczątki Sapiehów.
Córka Marianna otrzymała Bachów z przyległościami. Kajetan klucz rokietnicki. Zaś najmłodszy z braci o 5 imionach Franciszek Ksawery Zachariasz Michał Nepomucen (ur. 7 IX 1783) otrzymał Babice. W 1821 r. ożenił się z Domicellą Maryanną Korziak wyznania luterańskiego. Z tego związku miał czterech synów Eustachego Stanisława i Leonarda Franciszka Ksawerego, Antoniego i Wiktora. Gdy zmarł Kajetan Piniński Rokietnice przeszły po połowie na Eustachego i Leonarda, który odkupił część Eustachego i sam został właścicielem Rokietnic.
Franciszek hr. Piniński brał udział w powstaniu listopadowym jako ochotnik. Z wojny wrócił ranny, co było przyczyną jego śmierci 23 IX 1835 r. Jak się wydaje został pochowany w babickim kościele. Babice odziedziczyli jego najstarsi synowie Eustachy i Leonard (po równej części), którzy sprzedali te dobra Eustachemu hr. Dembińskiemu ok. roku 1850, który w jakimś sensie był związany z Pinińskimi, gdyż po śmierci Franciszka stał się opiekunem jego synów, a następnie właścicielem Babic.
Leonard hr. Piniński ożenił się z Julią Teresą de Nikorowicz. Jego potomkowie stali się najbliższymi krewnymi dynastii angielskiej Stuartów.
Eustachy po sprzedaży Babic zamieszkał w Wiedniu, gdzie zajmował się pracował nad udoskonalaniem materiałów wybuchowych i nie ożenił się. Antoni zaś był majorem, a Wiktor rotmistrzem w armii CK.
Uściślenie wielu szczegółów związanych z posiadaniem przez ród Pinińskich Babic nad Sanem było możliwe dzięki wspaniałej pracy pt. Genealogia Rodu Pinińskich herbu Jastrzębiec oraz innych opracowaniach pan Piotra Pinińskiego na podstawie, której powstał niniejszy artykuł.
Piotr Haszczyn [listopad 2025]
Jeśli doceniasz moją pracę postaw kawę Kliknij
