^Góra

Dla wszystkich, którzy dobrze wspominają lata spędzone w Krzywczy.

-->
plendegaru

Cookie

Licznik odsłon

630481
Dzisiaj
Wczoraj
W tym tygodniu
Zeszły tydzień
Ten miesiąc
W zeszłym miesiącu
Wszystkie dni
286
500
1336
625267
16099
20635
630481

Twój adres IP: 18.207.102.38
2020-10-27 17:20

Polecamy

 

 

Gościmy na:

Starzeński Adam

Adam Alfons Alfred Starzeński h. Lis ur. 22 III 1812 we Lwowie, zm. 28 czerwca. 1869 w Krzywczy. Jego rodzicami byli Aleksander hr. Starzeński i Marianna Marya Jabłonowska z Jabłonowa h. Grzymała

Walczył w powstaniu listopadowym, jako oficer Legii Nadwiślańskiej. Jego dowódca płk. Stanisław Starzyński herbu Doliwa, wspomina niezwykłą odwagę i waleczność Adama, za które został awansowany na stopień porucznika. Wysłany na rekonesans został poważnie ranny w czoło. Do zdrowia powracał w Warszawie w domu swojego krewnego generała Ożarowskiego doszedłszy do zdrowia wrócił do walk. Ten okres jego życia jest wspomniany w Dzienniku płk Ludwika Sczanieckiego który spotkał go 16 czerwca 1831 pod Rachowem, a we wrześniu w II Korpusie gen. Girolamo Ramorino. Po zakończeniu Powstania Listopadowego powrócił w rodzinne strony, osiadł najpierw w Gdyczynie, następnie w Krzywczy, którą kupił dnia 4 marca 1839 r. od Teofili z Pawlikowskich hr. Starzeńskiej, żony Kazimierza Ksawerego Gabriela Starzeńskiego, za sumę 18.000 duk. holl. Adam i Kazimierz Starzeńscy byli kuzynami, ich ojcowie byli braćmi. Krzywczę kupił z obowiązkiem założenia szkoły, budowy cerkwi i dzwonnicy oraz przekazywania corocznie 5 % z 500 dukatów na rzecz Ossolineum. Szkołę prawdopodobnie założyła Teofila Starzeńska, wiadomo również, że została wybudowana dzwonnica, ale nie wiadomo przez kogo wydaje się również, że przez Teofilę. Adam Starzyński natomiast wybudował, a raczej w świetle ostatnich badań gruntownie wyremontował, cerkiew w Chyrzynce. Przez wiele lat procesował się, by dotację na Ossolineum zdjąć z majątku. Jednak mimo wielu starań musiał płacić 5% od wspomnianej sumy. Wyrokiem c.k. Sądu z dnia 14 XII 1842 r. Starzeńskiego zmuszono, by spłacił zaległości z lat 1830 – 1841. Rocznie wynosiło to 25 dukatów holenderskich, a od 1842 raty miały być wpłacane w dukatach cesarskich. [poniżej zdjęcia nagrobka Starzeńskich].

Po upadku powstania Adam przestał udzielać się w organizacjach spiskowych, natomiast jego dom był otwarty dla osób pochodzenia szlacheckiego potrzebujących opieki i schronienia. Nie należał do spisku centralizacji wersalskiej, ani powstania 1863, uważał je za szkodliwe. Chociaż oddzielony od organizatorów tych ruchów, swoimi przekonaniami, udzielał schronienia w swoim domu  prześladowanym ze strony władz. Starzeński był członkiem stanów galicyjskich lwowskich oraz zasiadał w Towarzystwie Agronomicznym. Osoba ta była postrzegana jako jedna z ostatnich przedstawicieli typowego staropolskiego szlachcica, człowieka pełnego ciepła, humoru i dusza towarzystwa, ogólnie kochany, będący żywą tradycją ostatnich staropolskich pokoleń, przejawiający się w niewyczerpanych anegdotach, opowieściach historycznych i genealogicznych.

Mam też z hrabią Starzeńskim osobiste rachunki krzywd. Wychwalany przez przedstawicieli swojego stanu był okrutny dla swoich poddanych. W sytuacji, gdy Sąd Dominikalny w Krzywczy był mu poddany, a chłopa mógł zabić w prawie, korzystał z tego. Mój pra przodek po kądzieli Andrzej Wesołowski mieszkał z rodziną na terenie dworskim z rodziną trudniąc się tkactwem. Nagły pożar strawił jego oraz kilka innych chałup. Pan hrabia w tym nieszczęściu nie tylko nie pomógł, ale nie pozwalał odbudować domostw. Mój przodek, nie opuszczał swojej własności chcąc odbudować swój dom. Za krnąbrność dostał karę 40 rózg, po niej w krótkim czasie zmarł. Wszystkie rodziny opuściły już na zawsze teren dworski.

Ze związku małżeńskiego zawartego w roku 1837 z Cecylią Karoliną Badeni h. Bończa (1820-1888) rajczanką koronną galicyjską miał trzy córki: Gabryelę, Jadwigę i Marię.

Gabryela Seweryna (ur. 6 lipca 1839 r. w Gdyczynie - zm.21 styczenia 1864 r.), poślubiła 22 września 1857 r., w Krzywczy Zygmunta Bolestę Kozłowskiego herbu Jastrzębiec. Był on dziedzicem dóbr: Zabłotce Kozłowskie, Rożubowice i Stanisławczyk w powiecie przemyskim, Malawa, Leszczawka i Rozsuczka w powiecie sanockim oraz Cieszyna i Szufnarowa. Był również posłem do austriackiej Rady Państwa od 1873 r. i na sejmy galicyjskie 1864 – 1872. Owocem tego związku był Włodzimierz Kozłowski-Bolesta, który urodził się 8 grudnia 1858 r. w Krzywczy. Krótko po jego urodzeniu rodzina opuszcza Krzywczę. Włodzimierz Kozłowski był w późniejszym czasie wybitnym galicyjskim konserwatystą, przywódcą Klubu „Centrum” w Sejmie Krajowym galicyjskim, grupującego Podolaków. Jego matka Gabryela zmarła przedwcześnie wyczerpana trudami związanymi z niesieniem pomocy powstańcom styczniowym.

Jadwiga urodziła się w 1840 r. w Gdyczynie, a zmarła na tyfus w 1858 r. w wieku 18 lat i pochowana na krzywieckim cmentarzu.

Trzecia córka Maria, Zofia, Kazimiera Starzeńska urodziła się w Przemyślu w 1845 r. wyszła za mąż za Leona Grota Grotowski  herbu „Rawicz”, właściciela Jaćmierza syna Franciszka Grotowskiego i Marii Ostaszewskiej. Na ślubie, który odbył się w Krzywczy 31 VI 1866 r. świadkami byli Eustachy hr. Dembiński – dziedzic Babic i Aleksander hr. Krasicki, który był serdecznym przyjacielem Adama do śmierci.

W dworze krzywiecki przebywała Regina Ciechanowska, wdowa po Kajetanie Ciechanowski, córka hr. Piotr Kazimierza Starzeńskiego i Marii z Dzwonowa Rogalińskiej, która zmarła na tyfus 29 VII 1855 r. Wydaje się, że jako pierwsza została pochowana w grobowcu Starzeńskich. Widać wyraźnie, że epitafium Adama Starzeńskiego zostało wkute w inne już istniejące zapewne Reginy Ciechanowskiej.

Adam hrabia Starzeński zmarł na gangrenę 27 VI 1869 r. w wieku 57 lat. Na Jego osobie wygasła odnoga gryczyńska linii regimentarskiej, gdyż małżeństwo to nie doczekało się synów.

Na cmentarzu parafialnym w Krzywczy zachował się grobowiec rodziny Starzeńskich z dużą piwniczką, w którym pochowano Adama, jego córkę Jadwigę i jak powyżej wspomniano Reginę Ciechanowską. Na wapiennym nagrobku widoczne są muszle skorupiaków.

Wyrokiem c.k Sądu Obwodowego w Przemyślu z dnia 27 IX 1871 r. za właścicieli masy spadkowej po Adamie hr. Starzeńskim zostali uznani Gustaw Postruski hr. bończa (ur. ok. 1830), s. Antoniego i Cecylii Kaczkowskiej, właściciel dóbr Muszkatowce w pow. borszczowskim i jego żona Maria Sydonia z Lewickich Postruska. Nie wiadomo dlaczego był taki wyrok, być może majątek był zadłużony lub jakieś prawa do Krzywczy miał Eustachy Dembiński, którego syn Zdzisław hr. Dembiński h. Rawicz (1851-1891) ożenił się z Emilią Postruską córką Gustawa i Marii Postruskich.

Piotr Haszczyn

[lipiec 2020]

  

 

Zapraszamy na blog  - http://krzywcza.blogspot.com/

Linki

Łatwy dostęp do innych przedsięwzięć internetowych, które są powiązane z Portalem Krzywcza Trzy Kultury oraz stron związanych z Krzywczą.

 

Blog Krzywcza Trzy Kultury Facebook - Krzywcza Trzy Kultury Facebook - Gmina Krzywcza Facebook - Hobbitówka

Parafia Krzywcza

Hobitówka

strona www

alt alt alt alt alt

 

 

Copyright © 2020. Krzywcza - Trzy Kultury  Rights Reserved.